Qeyri-maddi aktivlər və əqli mülkiyyətin qiymətləndirilməsi
Müasir cəmiyyətdə müəssisənin uğuru və uzunmüddətli sabitliyi onun sabit rəqabət üstünlüklərinə malik olması ilə müəyyən edilir. Bu üstünlüklərdən biri əqli mülkiyyət obyektləri və ya qeyri-maddi aktivlərə hüquqların olmasıdır. Həmin obyektlərin təsərrüfat fəaliyyətinə daxil edilməsi onların dəyərinin dəqiq müəyyən edilməsini tələb edir. Əqli mülkiyyətin qiymətləndirilməsi bu məsələni maksimal şəkildə effektiv həll etməyə imkan verir.
Qeyri-maddi aktivlər və əqli mülkiyyətin qiymətləndirilməsi yüksək texnoloji sahələr üçün olduqca vacibdir. ROVEX aşağıdakı əqli mülkiyyətin, qeyri-maddi aktivlərin peşəkar müstəqil qiymətləndirməsini aparır:
- Müəllif hüquqlarının qiymətləndirilməsi (əsərin nüsxələnməsi, yayılması, idxalı, yazılması, ictimai nümayişi/icrası, geniş kütləyə yayımlanması, tərcüməsi və emalına hüquqların, həmçinin hərəkətli təsvirə hüquqların qiymətləndirilməsi);
- Müəllif hüquqları ilə əlaqəli hüquqların qiymətləndirilməsi (fonoqram icraçıları, istehsalçıları, efir və kabel yayımı təşkilatlarının EHM üçün proqramlar və verilənlər bazalarına hüquqlarının qiymətləndirilməsi);
- Əmtəə nişanının (Brendin) qiymətləndirilməsi;
- İşgüzar nüfuzun (Qudvill/Goodwill) qiymətləndirilməsi.
Əqli mülkiyyət və qeyri-maddi aktivlərin qiymətləndirilməsinin məqsədləri
Əqli mülkiyyət (qeyri-maddi aktivlərin) qiymətləndirildiyi hallar:
- əqli mülkiyyət obyektlərinin inventarizasiyası və təsərrüfat dövriyyəsinə daxil edilməsi;
- maliyyə hesabatlılığına dəyişikliklərin daxil edilməsi (qeyri-maddi aktivlərin yenidən qiymətləndirilməsi);
- əqli mülkiyyət obyektlərinin təşkilatın balansına alınması;
- əqli mülkiyyət obyektlərinin nizamnamə kapitalına daxil edilməsi;
- əqli mülkiyyət obyektlərinə hüquqların alqı-satqısı və ya güzəşt edilməsi;
- əqli mülkiyyət obyektlərinə hüquqların miras qoyulması, bağışlanması və ya təmənnasız ötürülməsi;
- əqli mülkiyyət obyektlərindən istifadə hüququnun alınması üçün lisenziya müqaviləsinin bağlanması və həmin hüquqların istifadəsinə görə hesablanan ödənişlərin əsaslandırılması zəruriliyi;
- müəssisənin ləğv edilməsi, restukturlaşdırılması və ya müflis olması;
- əqli mülkiyyət obyektlərinin girov məqsədləri üçün qiymətləndirilməsi;
- əqli mülkiyyət obyektlərinin françayzinqin tərkib hissəsi kimi istifadə olunması;
- bir müəssisənin digəri tərəfindən udulması və ya onların birləşməsi;
- əqli mülkiyyət obyektlərinin istifadə olunması nəzərdə tutulan investisiya layihələrinin qiymətləndirilməsi;
- əqli mülkiyyət obyektlərinə hüquqların pozulması, həmçinin saxta məhsulların istehsalı nəticəsində ziyanın qiymətləndirilməsi;
- əqli mülkiyyət obyektlərinin sığortalanması;
- biznesin qiymətləndirilməsi mərhələlərindən biri kimi qeyri-maddi aktivlərin qiymətləndirilməsi;
- əqli mülkiyyət obyektlərinə hüquqların icarəyə verilməsi.
Rovex-in peşəkar qiymətləndiriciləri əqli mülkiyyətin qiymətləndirilməsini müəssisələrin qeyri-maddi aktivlərinin bazar dəyərinin qiymətləndirilməsi üzrə xüsusi hazırlanmış metodik tövsiyələrə uyğun aparır.
