Ekspertiza

Mal-material ehtiyatlarının – xammal və material, hazır məhsullar (mallar), başa çatmamış istehsal – qiymətləndirilməsi hər müəssisə tərəfindən müəyyən edilmiş mühasibat uçotu qaydalarına uyğun olaraq sərbəst şəkildə aparılır. Lakin bir sıra hallarda bu cür qiymətləndirmə kifayət etmədiyi üçün müstəqil qiymətləndirmə məqsədilə peşəkar ekspertlərin cəlb edilməsi tələb olunur.

Əntiq əşyaların qiymətləndirilməsi əntiq məmulatların dəyərinin müəyyən edilməsi üzrə peşəkar fəaliyyətdir. Qiymətləndirmə xüsusi qayda və metodikalar vasitəsilə qiymətləndiricilər – fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən aparılır. Əntiq əşyaların dəyər növü aparılan qiymətləndirmənin məqsədlərindən asılıdır (bazar, investisiya, girov və s.).

Çoxillik əkmələr bitki aləminin ağac, kol, çəmənliklər, güllüklər kimi obyektləridir. Çoxillik əkmələrə küçə, meydança, park, bağ, şəhər bağçaları, müəssisələrin ərazisi, yaşayış evlərinin həyəti, bağ evlərinin ərazisində yaşıllaşdırma və dekorasiya üçün əkilən və istifadə olunan ağaclar, kollar, çəmənliklər, güllüklər, həmçinin qardan qoruyan və tarla qoruyucusu zolaqlar, digər süni əkmələr aiddir.

Müasir cəmiyyətdə müəssisənin uğuru və uzunmüddətli sabitliyi onun sabit rəqabət üstünlüklərinə malik olması ilə müəyyən edilir. Bu üstünlüklərdən biri əqli mülkiyyət obyektləri və ya qeyri-maddi aktivlərə hüquqların olmasıdır.

Əsas vəsaitlərin qiymətləndirilməsi uçot və təhlil, hesablama və iqtisadi proqnozlar, həmçinin ümumiləşdirilmiş orta göstərici və xüsusiyyətlərin əldə olunması üçün faktiki dəyərin real bazar göstəricisinə gətirilməsi məqsədilə müntəzəm olaraq aparılan əsasən fondların yenidən qiymətləndirilməsidir.

Qiymətli kağızların qiymətləndirilməsi ən müxtəlif qiymətli kağızların bazar dəyərinin müəyyən edilməsi prosedurudur. Bu halda qiymətləndirilən obyektlərin unikal xüsusiyyəti onların eyni zamanda kapitalın mövcudluğunun bir növü və ixtisaslaşmış fond bazarında dövriyyədə olan maldır.